De woorden van het examen
Dit zijn woorden die je op het examen kunt tegenkomen, in gewone woorden uitgelegd.
Wetten en vaarbewijs
schipper
Wie het schip voert. Hij is verantwoordelijk voor het naleven van de regels.
klein vaarbewijs
Bewijs dat je een schip mag voeren waarvoor het nodig is, zoals een pleziervaartuig van 15 tot 25 meter.
pleziervaartuig
Schip voor sport of vrije tijd.
klein schip
Schip korter dan 20 meter. Een passagiersschip of vissersschip is nooit een klein schip.
varend schip
Een schip dat niet ten anker ligt en niet gemeerd is.
ontzegging
Straf van de rechter: je mag een tijd geen schip voeren waarvoor een vaarbewijs nodig is.
BPR
Binnenvaartpolitiereglement: de regels op de meeste binnenwateren.
RPR
Rijnvaartpolitiereglement: de regels op de Rijn, de Waal en de Lek.
Lichten en dagtekens
toplicht
Wit licht dat naar voren schijnt, over 225°.
boordlichten
Groen licht aan stuurboord en rood licht aan bakboord. Ze schijnen naar voren en opzij.
heklicht
Wit licht dat naar achteren schijnt, over 135°.
rondom schijnend licht
Licht dat je van alle kanten ziet, over 360°.
onmanoeuvreerbaar
Een schip dat niet meer kan sturen of uitwijken.
Geluidsseinen en marifoon
korte stoot
Geluidssein van ongeveer 1 seconde.
lange stoot
Geluidssein van ongeveer 4 seconden.
attentiesein
Eén lange stoot. Je vraagt er de aandacht mee.
marifoon
Radio aan boord om met schepen, bruggen en sluizen te praten.
uitluisteren
Luisteren op de marifoon, oproepen beantwoorden en zo nodig meepraten.
blokkanaal
Een ander kanaal dan kanaal 10, dat is aangewezen voor het schip-schipverkeer.
Vaarregels
stuurboord
De rechterkant van een schip, als je naar voren kijkt.
bakboord
De linkerkant van een schip, als je naar voren kijkt.
oplopen
Een schip van achteren naderen, van meer dan 22°30´ achterlijker dan dwars.
voorbijlopen
Een schip dat je oploopt passeren, tot je helemaal vrij bent.
kruisende koersen
Elkaar naderen zonder recht op elkaar af te varen en zonder op te lopen.
loefwaarts
Aan de kant waar de wind vandaan komt.
nevenvaarwater
Een kleiner vaarwater dat uitkomt op een groter vaarwater, het hoofdvaarwater.
Bruggen, sluizen en slecht zicht
engte
Een plek waar twee schepen elkaar niet kunnen passeren, zoals een smalle brug.
wachtplaats
De plek bij een sluis waar je wacht tot je in mag varen.
schutten
Een schip in een sluis naar een ander waterpeil brengen.
Stilliggen, snelle motorboten en kleine schepen
ligplaats nemen
Stilliggen door te ankeren of te meren.
meren
Je schip met lijnen vastmaken aan de wal of aan een ander schip.
snelle motorboot
Klein schip dat met zijn motor sneller dan 20 km/u kan varen.
opkruisen
Met een zeilboot zigzaggend tegen de wind in varen.
Motor, brand en veiligheid
bilge
Het laagste deel binnen in de boot. Daar verzamelen zich water, gas en damp.
impeller
Het waaiertje in de koelwaterpomp dat het koelwater rondpompt.
gasbun
Een gasdichte kast voor de gasflessen, met een afvoer naar buiten.
brandklasse
De soort brand, met een letter: A, B, C, D of F. Daar kies je het blusmiddel bij.
reddingsvest
Een vest van 100 N of meer. Het houdt je drijvend en draait je op je rug.
radarreflector
Een metalen voorwerp in de mast dat je boot beter zichtbaar maakt op een radar.
Betonning en tekens langs het water
betonning
De boeien, tonnen en bakens die het vaarwater aanwijzen.
stomp
De platte vorm van een boei aan de rechterzijde, rood.
spits
De puntige vorm van een boei aan de linkerzijde, groen.
topteken
Een vorm boven op een boei of baken, zoals een cilinder, kegel of bol.
splitsing
De plek waar een vaarwater zich splitst of twee vaarwaters samenkomen.
bijzondere markering
Gele betonning die een gebied aanwijst, zoals een ankerplaats.
cardinale markering
Geel-zwarte betonning met twee kegels. Ze wijst met het kompas aan waar het water bevaarbaar is.
isofaselicht
Een licht dat even lang aan als uit is.
onderbroken licht
Een licht dat langer aan dan uit is.
schitterlicht
Een licht dat korter aan dan uit is.
flikkerlicht
Een licht dat 50 à 60 keer per minuut flikkert.
verbodsteken
Een teken dat iets verbiedt. Je moet het opvolgen.
Waterstanden, kaarten en weer
NAP
Normaal Amsterdams Peil. Het peil waarvan alle hoogtes in Nederland worden gemeten.
kanaalpeil
Het vaste peil van een kanaal. De kaart geeft de diepte ten opzichte van dat peil.
peilschaal
Een meetlat in het water die aangeeft hoe hoog het water nu staat.
hoogteschaal
Een meetlat bij een brug. Hij geeft de vrije ruimte tussen het water en de brug.
schrikhoogte
Een extra veiligheidsmarge die soms bij de opgegeven hoogte van een brug is opgeteld.
ruimen
De wind draait met de klok mee.
krimpen
De wind draait tegen de klok in.
Manoeuvreren
schroefwerking
Hoe de draaiende schroef de boot vooruit of achteruit duwt.
wieleffect
De schroef duwt het hek opzij. Met een rechtsdraaiende schroef gaat het hek achteruit naar bakboord.
draaicirkel
De cirkel die je boot vaart als je rond draait.
lagerwal
De wal waar de wind naartoe waait.
hogerwal
De wal waar de wind vandaan komt.
spring
Een lijn naar de wal die schuin loopt: van het voorschip naar achteren of van het achterschip naar voren.
stroom doodvaren
Net zoveel vooruit varen als de stroom je terugzet. Je ligt dan stil langs de wal.
stopweg
De afstand die je boot nog vaart tot hij stilligt.
Ankeren, schutten en bijzondere omstandigheden
zuiging
Een groot schip trekt jouw boot naar zich toe als het je inhaalt.
dode hoek
Het stuk voor een schip waar de schipper niets ziet. Het kan tot 350 meter lang zijn.
krabben
Het anker houdt niet en sleept over de bodem.
MOB-knop
Een knop op je GPS die je positie vastlegt als iemand overboord valt.